W kwietniu bieżącego roku pojawił się przewodnik/katalog dotyczący monet Qian Yuan Zhong Bao 乾元重宝, głównych, obok Kai Yuan Tong Bao 開元通寶, emisji dynastii Tang 唐 (618-907), a mianowicie „Tang Dynasty Qian Yuan Zhong Bao Cash Coins: Guide to Common Plain-Reverse Varieties” autorstwa Matthew H. Dicka.

Opracowanie to dotyczy monet Qian Yuan Zhong Bao 乾元重宝 o wartości jeden, o czystych, bez znaków czy napisów, rewersach.

W katalogu wyróżnione zostało 26 grup wariantów, w których umieszczono 457 monet. Ostatnia grupa jako jedyna dotyczy nie jednokeszówek z czystym rewersem, a nielegalnych emisji małych monet (wielkości 1 Kesz) z umieszczonym na nim dodatkowym pierścieniem. Te nielegalne („prywatne”)  naśladownictwa imitować miały oficjalne, odlewane w roku 759 na potrzeby walk z rebelią, duże monety wartości 50 Kesz. Każda grupa wariantów, jak również każda moneta z osobna posiada opis. Wszystkie monety są także zilustrowane w rzeczywistej wielkości.

Autor, oprócz skatalogowania ponad 450 wariantów Qian Yuan Zhong Bao 乾元重宝, porusza w części opisowej między innymi temat produkcji monet, fałszerstw czy frotażu (opisując po krótce jak techniką tą się posługiwał ilustrując katalog). Krótko podane są również informacje odnośnie czyszczenia monet czy, co ciekawe, zakupów w Internecie z nawiązaniem do uczciwości sprzedawców i cen monet keszowych.

Aby mieć pełną możliwość identyfikacji wariantów monet QYZB o wartości jeden z rewersami bez dodatkowych znaków, należałby się jednak ponadto zaopatrzyć we wcześniej wydaną pracę Shôji Yoshidy „Ken Gen Jû Hô Senfu” (Katalog Qian Yuan Zhong Bao), której to w zamiarze autora prezentowany katalog jest kontynuacją czy uzupełnieniem. Jak podano między innymi w informacjach na tylnej stronie okładki, prace te uzupełniają się nawzajem, same w sobie nie wyczerpując tematu.

Książka, jako katalog, skierowana jest oczywiście do pasjonatów monet keszowych skupionych na tytułowych Qian Yuan 乾元. Stąd, pomimo przytoczonej na ostatnich stronach przez Matthew H. Dicka bardzo ważnej zasady: „Kup książkę zanim kupisz monetę”, w mojej opinii ta akurat pozycja nie jest obowiązkową w każdej bibliotece, choć również amatorzy keszówek zajmujący się nimi bardziej przekrojowo pewnie z przyjemnością i zaciekawieniem zapoznają się z ogólnymi informacjami zawartymi w części opisowej jakie wspomniano wyżej. Jednak do ogólnej identyfikacji podstawowych odmian wystarczą zbiorcze opracowania.

Szczegółowa zawartość tomu – tutaj.

Format około A4, miękka okładka, 124 strony.

Ostatnią pracę Davida Hartilla „Cast Chinese Amulets”, która pojawiła się na rynku w tym roku, nazwał Bartosz Zarębski w ostatnim wpisie „Aktualności” na swoim blogu monety-keszowe.blogspot.com „najbardziej doniosłym wydarzeniem ostatnich miesięcy” co w mojej opinii nie jest żadną przesadą. Podobnie jak inni, również czekałem na tę pozycję, choć chińskie amulety nie są moją wielką namiętnością, a konsekwencją zainteresowania monetami keszowymi i nie stanowią głównego trzonu mojego hobby. No i się doczekałem – około tygodnia temu mogłem postawić „Cast Chinese Amulets” pomiędzy innymi pracami autora w mojej bibliotece.

 

Czym tak pokrótce są przedmiotowe chińskie amulety?

Starożytni Chińczycy nie do końca wierzyli we własne siły w zmaganiu się z nieszczęściami, chorobami, naturalnymi klęskami, złymi duchami czy innymi przeciwnościami losu. W walce z całym tym potencjalnym złem miały wspierać ich właśnie amulety . Pełne zaklęć i życzeń oraz opiekuńczych symboli, jedne miały chronić ludzi od złego, drugie miały przyciągać pomyślność. Oddają one pragnienia ówczesnych Chińczyków dotyczące szczęścia, bogactwa, długowieczności czy posiadania wielu potomków. Zwykle odlewane z brązu lub mosiądzu, często przypominające monety lub nawet z nich wykonywane, inne w przeróżnych fantazyjnych kształtach, pomagały przez kilka wieków wieść ludziom dostatnie życie.

Jak temat monet keszowych jest niszowy w Polsce, tak amulety posiadają jeszcze mniej amatorów. Od czasu do czasu spotykane na akcjach czy w sklepach są często zagadką i nie bardzo potrafimy je zidentyfikować. Tak jak w obszarze monet, tak w przypadku amuletów dochodzi jeszcze kwestia zalewu rynku przez wyroby fantazyjne typu suweniry dla turystów czy po prostu późniejsze, jak i dzisiejsze falsyfikaty. Nic dziwnego, że praca taka była jak najbardziej oczekiwana i pożądana.

 

Jak wygląda zawartość „Cast Chinese Amulets”?

David Hartill popełnił dzieło monumentalne. Zgromadził w jednym tomie ponad 5000 amuletów, grupując je w części katalogowej w czterech sekcjach:

– Amulety ażurowe

– Amulety obrazkowe

– Amulety ze znakami zodiaku

– Amulety z inskrypcjami

Część katalogu dotyczącą amuletów z inskrypcjami autor opracował na takiej samej zasadzie jak przewodniki służące do identyfikacji monet keszowych w swoich innych pracach – amulety pogrupowane są w zależności od ilości kresek, z których składa się pierwszy znak ich legendy.

 

Przed główną częścią katalogową książka zawiera wstęp, oraz rozdział dotyczący klasyfikacji amuletów.

We wstępie otrzymujemy sporą garść ogólnych informacji związanych z amuletami, oraz obszerny podrozdział dotyczący ich ikonografii, gdzie na kilkudziesięciu stronach opisano cały szereg wyobrażeń i symboli.

Następnie autor zapoznaje nas z ogólną klasyfikacją, która zawiera również obiekty wykraczające poza cztery skatalogowane kategorie i które nie są przedmiotem opracowania np. „Chess coins” – żetony będące figurami do gry w chińskie szachy czy tabliczki modlitewne Zhu pai 祝牌.

Na końcu książki znajdziemy oczywiście bibliografię.

 

Jakie jest pierwsze wrażenie w kontakcie z książką?

Sama książka wydana jest naprawdę solidnie. Twarda oprawa, prawie 800 stron, około 2 kilogramy wagi. Trzymając w ręku ten solidny tom czuć równocześnie wagę merytoryczną opracowania.

Ze swojej strony gorąco polecam do każdej biblioteki amatora keszowego mennictwa.

„Cast Chinese Coins” Davida Hartilla nie jest pozycją nową. Wydana została w 2005 roku (druga edycja 2017) i została już niejednokrotnie zrecenzowana. Temat został wyczerpująco przedstawiony m.in. tutaj:

http://monety-keszowe.blogspot.com/2011/10/cast-chinese-coins-david-hartill.html

Ze swojej strony chciałbym jedynie podzielić się moimi odczuciami przed i po zakupie.

Na początku podszedłem do niniejszej pozycji z pewnymi obawami. W dobie cyfryzacji fotografii, kiedy praktycznie każdy z nas może uwiecznić praktycznie wszystko w szybki i łatwy sposób, uzyskując do tego bardzo dobry efekt, książka o tematyce numizmatycznej zawierająca jedynie rysunki monet może wydawać się nieatrakcyjna i archaiczna.

Dziś nawet popularne katalogi zawierają kolorowe zdjęcia dobrej jakości. Katalogi aukcyjne to już niekiedy prawdziwe dzieła, oprócz wspaniałych fotografii oferujące opisy monet zawierające wiele cennych informacji, o katalogach specjalizowanych nie wspominając.

 

 

 

 

 

 

 

Wnętrze „Cast Chinese Coins” – przykładowa strona

 

Już przy pierwszym kontakcie z „Cast Chinese Coins” wszystkie obawy poszły w niepamięć, a obecnie jest wertowana przeze mnie niemal codziennie. To kopalnia wiedzy numizmatycznej od czasów dynastii Zhou do czasów Republiki. Oprócz wizerunków monet ułożonych chronologicznie, wraz z opisami dotyczącymi ich powstania i obiegu, wiele pomocnych informacji odnośnie terminologii, języka chińskiego, metod produkcji monet itp. Niezmiernie ważny w mojej ocenie jest przewodnik (Finding Guide) pozwalający na identyfikacje monet na podstawie pierwszego (górnego) hieroglifu awersu (pierwszy hieroglif nazwy ery panowania – nian hao). Dla ułatwienia hieroglify ułożono w grupach, w zależności od ilości „kresek” z których hieroglif jest zbudowany.

W mojej opinii „Cast Chinese Coins” to absolutne „must-have” dla osoby zainteresowanej poszerzeniem swojej wiedzy o chińskich monetach keszowych.

Niektórym może brakować twardej oprawy i szytego grzbietu, jednak jak dotychczas książka bez szwanku znosi moją determinację w uzupełnianiu informacji i identyfikacji monet.