Ban Liang 半兩

Nominał: Ban Liang 半兩

Dynastia: Zachodni Han 西漢 206 r p.n.e. – 8 r n.e.

Cesarz: Wu Di 武帝 141-87 r p.n.e.

Era panowania: Jianyuan 建元 (140 – 135 p.n.e.) – Hòuyuán 後元 (88 – 87 p.n.e.)

Data emisji: 5 rok Jianyuan 建元 – 5 rok Yuanshou 元狩 (136 – 118 rok p.n.e.)

Mennica: –

Waga: 2,42g

Średnica: 25,2-26,1mm

Materiał: Stop miedzi

Uwagi: 4 Zhu Shizhi Liang 四銖 十字兩

Literatura: Hartill  7.29 (rzadkość 14)

Awers (prawo-lewo): Ban 半 Liang 兩

Rewers: czysty, bez znaków i napisów

W roku 175 p.n.e. cesarz Wen 文帝 (179 p.n.e. – 157 p.n.e.) wprowadza, dotyczący stopu i wagi, standard dla monet Ban Liang 半兩, wg którego monety mają ważyć 4 Zhu , gdzie 1 Zhu wynosi 36 Shu, a z kolei 1 Shu to 0,023g. Stąd monety, wg cesarskiego rozporządzenia, winny mieć około 3,3 g. Zauważyć warto, że już ustawowo monety były 3 razy lżejsze niż wskazywał ich nominał (Ban Liang, czyli pół Lianga = 12 Zhu), natomiast w praktyce nie osiągały one nawet tej wagi, ważąc w większości około 2 do 3 gramów (choć najlżejsze nawet  1,1g). Jest to kolejna oficjalna obniżka wagi monet Ban Liang 半兩.

W roku 136 p.n.e. panujący ówcześnie cesarz Wu Di 武帝 (141 p.n.e. – 87 p.n.e.) wprowadza reformę, którą nadal utrzymuje monety Ban Liang w standardzie 4 Zhu 四銖半兩, z tą różnicą, że nowe monety są lżejsze od ich poprzedniczek z lat 175-140. 1 Zhu zostaje zredukowany z 36 do 30 Shu. Stąd nowa moneta Ban Liang 半兩 ważyć ma 120 Shu x 0,023g czyli 2,76g. Znane są egzemplarze zarówno cięższe jak i dużo lżejsze. Były to ostanie oficjalne emisje Ban Liangów 半兩 przed wprowadzeniem monet Wu Zhu 五銖 w roku 118 p.n.e.

Przy okazji należy wspomnieć, iż nie jest do końca jasne, czy emisje nowych lżejszych Ban Liangów 4 Zhu 四銖半兩  emitowanych przez Wu Di 武帝 od roku 136 p.n.e., oddzielały w latach 140-136 od ich cięższych poprzedników (monet cesarza Wena 文帝) emisje monet San Zhu 三銖, czy San Zhu 三銖 pojawiły się dopiero pomiędzy nimi, a pierwszymi Wu Zhu 五銖 w latach 119-118 p.n.e.

Prezentowana moneta pochodzi z emisji Ban Liangów 半兩 z lat 136-118 p.n.e. cesarza Wu 武帝. Ten konkretny egzemplarz należy do typu Shizi Liang 十字兩 (jednego z trzech, odlewanych wówczas, typów obok Renzi Liang 人字兩 i Shanzi Liang 山字兩), na co wskazuje kształt znaku Liang 兩 – wnętrze znaku wygląda jak znak Shi 十 (Hartill podaje, że dół znaku Liang 兩 przypomina literę E położoną na boku), oraz posiada podniesione obrzeże na awersie (monety Wu Zhu 五銖 posiadają je już zarówno na awersie jak i na rewersie).

Cesarz Wu 武帝 wszedł na tron w wieku 15 lat i panował przez 54 lata, co stanowi rekord trwania na cesarskim tronie wśród władców dynastii Han 漢朝 jak i dynastii późniejszych. Dłuższe panowanie sprawował dopiero cesarz Kang Xi 康熙 (1661-1722) dynastii Qing 清朝 (1636-1912). Wu Di 武帝 otrzymał do rządzenia silne i ustabilizowane państwo. Za jego rządów Chiny były potęgą, a swoim terytorium zbliżone były do obecnego kształtu Państwa Środka. To za jego czasów wprowadzono zasadę nazywania er panowania cesarzy – nianhao (sam panował przez 11 er). W 118 roku p.n.e. wprowadzono reformę menniczą, odchodząc od Ban Liangów i rozpoczynając, trwający około 700 lat okres monet Wu Zhu 五銖. Cesarz zmarł w roku 87 p.n.e.

Ban Liang 半两

Nominał: pół Lianga

Dynastia: Zachodnia Dynastia Han 西漢 206 rok p.n.e. – 8 rok n.e.

Cesarz: Wen Di 文帝 179 – 157 rok p.n.e.

Era panowania: –

Data emisji: 175 – 157 rok p.n.e.

Mennica: nieokreślona

Waga: 2,66g

Średnica: 23,5mm

Materiał: Brąz

Uwagi: Si Zhu 四铢 (4 Zhu), typ Shizi Liang 十字两 . Monety te były odlewane w jednostronnych formach, gdzie grawerowana była strona formy z awersem, natomiast część formy od strony rewersu stanowiła płaska płyta.

Literatura: Hartill 7.17 (rzadkość 14), Schjöth 92-95

Awers (prawo – lewo): Ban 半 Liang 两

Rewers: czysty, bez znaków i napisów

Moneta emitowana za panowania piątego Cesarza Zachodniej Dynastii Han 西漢 (206 rok p.n.e. – 8 rok n.e.), Wen Di 文帝 (179 – 157 rok p.n.e.), uznawanego za jednego z najbardziej dobrodusznych władców. Wen Di 文帝 był wzorem synowskiej pobożności. Między innymi skrócił okres żałoby, stworzył program pomocy dla potrzebujących, (szczególnie dla owdowiałych i sierot), zaniechał kar dla rodzin przestępców.

Moneta o ustawowej wadze Si Zhu 四铢 (4 Zhu). Ze względu na kaligrafię znaku Liang – typ Shizi Liang 十字两 , poza którym wyróżnia się jeszcze typy Renzi Liang 人字两 i Shanzi Liang 山字两 . Hartill jako wyróżnik typu Shizi Liang 十字两 , wskazuje dół znaku Liang 两 jako E położone na boku (Cast Chinese Coins 7.17). Ze względu na nieczytelną kaligrafię lub też słaby stan zachowania monet, nie zawsze możliwe jest ustalenie typu.

 

Ban Liang 半两

Nominał: Pół Lianga

Dynastia: Qin 秦 221 – 207 p.n.e.

Cesarz: –

Era panowania: –

Data emisji: –

Mennica: nieokreślona

Waga: 3,03g

Średnica: ok. 23,5mm

Materiał: Brąz

Uwagi: Niespiłowane nadlewy. Monety te były odlewane w jednostronnych formach, gdzie grawerowana była strona formy z awersem, natomiast część formy od strony rewersu stanowiła płaska płyta.

Literatura: –

Awers (prawo – lewo): Ban 半 Liang 两

Rewers: czysty, bez znaków i napisów

Po zjednoczeniu Chin, Shi Huangdi 始皇帝 (221 – 210 p.n.e.) ujednolicił pieniądz pozostawiając w obiegu monety Ban Liang 半两 emitowane w państwie Qin i wycofując pozostałe monety z państw podbitych. Po upadku dynastii Qin 秦 (221 – 207 p.n.e.) emisje Pan Liang były kontynuowane na początku panowania Zachodniej Dynastii Han 西漢 (206 p.n.e. – 8 n.e.) przed wprowadzeniem monet Wu Zhu 五銖 w roku 118 p.n.e.

Ban Liang 半两

Nominał: Pół Lianga

Dynastia: Zachodnia Dynastia Han 西漢 206 p.n.e. – 8 n.e.

Cesarz: –

Era panowania: –

Data emisji: –

Mennica: nieokreślona

Waga: 2,26g

Średnica: 23,5mm

Materiał: Brąz

Uwagi: Widoczna niespiłowana pozostałość „łodygi” po odłamaniu z drzewka menniczego. Monety te były odlewane w jednostronnych formach, gdzie grawerowana była strona formy z rysunkiem awersu, natomiast część formy od strony rewersu stanowiła płaska płyta.

Literatura: –

Awers (prawo – lewo): Ban 半 Liang 两

Rewers: czysty, bez znaków i napisów

W pierwszym okresie panowania Zachodnia Dynastia Han 西漢 (206 p.n.e. – 8 n.e.) kontynuowała po dynastii Qin 秦 (221 – 207 p.n.e.) emisje monet Ban Liang 半两 , by w roku 118 p.n.e. zastąpić je monetami Wu Zhu 五銖 .